ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Κεφάλαιο 3:  Κοινωνική Οργάνωση και Κοινωνική Μεταβολή

Το κεφάλαιο αυτό θα σε βοηθήσει να κατανοήσεις ότι κάθε κοινωνία οργανώνεται με βάση συγκεκριμένες κοινωνικές θέσεις, ρόλους και κανόνες.

Εργασία για την κατανόηση των κοινωνικών θέσεων και των κοινωνικών ρόλων

1. Μία από τις ταινίες που προτείνεται από το βιβλίο σου είναι και η ταινία   Δεσποινίς ετών...39, του Α. Σακελλάριου που θα σε βοηθήσεις να γνωρίσεις τους διαφορετικούς κοινωνικούς ρόλους και κανόνες στις κοινωνίες του 20ου αιώνα
   http://www.youtube.com/watch?v=L47aXcn_1fU

2. Ο παρακάτω σύνδεσμος αφορά στο διήγημα του Α. Παπαδιαμάντη   Χωρίς στεφάνι, το οποίο θα σε βοηθήσει να δεις μια ακόμη διάσταση της κοινωνικής θέσης της γυναίκας

http://www.papadiamantis.org/index.php/works/58-narration/303-03-12-xwris-stefani-1896

Με την βοήθεια των δύο παραπάνω πηγών και σύμφωνα με τα όσα διδαχτήκες από το βιβλίο σου για τις κοινωνικές θέσεις και τους κοινωνικούς ρόλους, να σχολιάσεις τους κοινωνικούς ρόλους και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις και δικαιώματα ( αν υπάρχουν )  που συνδέονταν με την κοινωνική θέση της γυναίκας στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα

3. Oι δύο σύνδεσμοι που ακολουθούν, αφορούν στο κείμενο και στη θεατρική παράσταση του έργου του Ισπανού θεατρικού συγγραφέα Φ. Γκαρθία Λόρκα:   Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα, όπου επίσης μπορείς να συγκρίνεις την κοινωνική θέση της γυναίκας σε δύο διαφορετικές κοινωνίες, την   ελληνική και την ισπανική  εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές

http://www.scribd.com/doc/8942523/%CE%A4%CE%BF-%CF%83%CF%80%CE%AF%CF%84%CE%B9-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%9C%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%BD%CE%AC%CF%81%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CE%86%CE%BB%CE%BC%CF%80%CE%B1


http://www.youtube.com/watch?v=_itQZ9EwHyo

4. Στο βιβλίο της Ιστορίας σας υπάρχουν παραδείγματα επαναστατικών και ειρηνικών κοινωνικών μεταβολών στο Νεοελληνικό κράτος (  εργασία 4, βιβλίο μαθητή σελ. 29 )

Ειρηνικές  μεταβολές : οι αλλαγές που έφερε ο Καποδίστριας στο πολίτευμα στη διοίκηση στις ένοπλες δυνάμεις σ την οικονομία και στην εκπαίδευση,  εκλογή του Όθωνα  και αντιβασιλεία, διοικητικός χωρισμός της ελληνικής εκκλησίας από το πατριαρχείο,  σιδηροδρομικό δίκτυο και διάνοιξη της διώρυγας του Ισθμού από τον Χ. Τρικούπη

Επαναστατικές μεταβολές  : εμφύλιος πόλεμος μετά την δολοφονία Καποδίστρια, επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843,  Ναυπλιακά και στάση της φρουράς των Αθηνών το 1862 ,  έξωση του Όθωνα,  ελληνοτουρκικός πόλεμος 1879,   κίνημα στο Γουδί 1909,   Βαλκανικοί πόλεμοι, Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος,  εθνικός διχασμός ,   Μικρασιατική καταστροφή - προσφυγικό,   Β' Παγκόσμιος πόλεμος,   εμφύλιος πόλεμος 1947-49,    Δικτατορία 1967,   Πολυτεχνείο 1974

http://www.keine-academyofathens.gr/

Από το παραπάνω link της ιστοσελίδας των ψηφιακών αρχείων της Ακαδημίας Αθηνών και μέσα από την διαδραστική εφαρμογή  Από αγωνιστής πολίτης  μπορείτε να πάρετε μία ιδέα για τις συνέπειες των κοινωνικών μεταβολών ( ειρηνικών ή επαναστατικών ) στη ζωή του ατόμου

5.    ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4,    4.3 ΑΛΛΑΓΗ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ  ΘΕΣΜΩΝ
Ο πρώτος από τους δύο σύνδεσμος αφορά στο φυλλάδιο του Οικογενειακού Δικαίου του πρώην Συμβουλίου Ισότητας Δύο Φύλλων ( Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς) ενώ ο δεύτερος είναι η ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, που θα σας κατατοπίσουν για θέματα ισότητας των δύο φύλλων καθώς και για το νομικό πλαίσιό τους. Πρόκειται για πρόσθετο υλικό που προτείνεται από το βιβλίο σας, για την κατανόηση των αλλαγών των κοινωνικών θεσμών.


https://repository.edulll.gr/edulll/retrieve/5448/1479.pdf


http://www.isotita.gr/


6. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Το βιβλίο σου για το συγκεκριμένο κεφάλαιο σου προτείνει, εκτός των άλλων και το διήγημα του Γ. Ιωάννου " Το παλιό σχολείο ", προκειμένου να κατανοήσεις τις αξίες και τους κανόνες κοινωνικοποίησης των ατόμων.
Στο παρακάτω link μπορείς να διαβάσεις το διήγημα:
 http://www.translatum.gr/forum/index.php?action=dlattach;topic=5936.0;attach=14

Β΄  ΛΥΚΕΙΟΥ , ΣΧ. ΕΤΟΣ 2013-14,  ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ  ΕΡΓΑΣΙΑ :
Σάμμερχιλ, το επαναστατικό παράδειγμα ενός ελεύθερου σχολείου. Φτιάχνω το δικό μου ελεύθερο και αντιαυταρχικό σχολείο

Το υλικό που θα αναρτηθεί παρακάτω αφορά στην διευκόλυνση των μαθητών για την εκπόνηση της συγκεκριμένης ερευνητικής εργασίας

1.http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_6_18/07/2009_322565


2.http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81_%CE%A3%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%81%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CF%84_%CE%9D%CE%B7%CE%BB



3.http://www.efsyn.gr/?p=92933


4.http://3gym-kerats.att.sch.gr/library/spip.php?article17

5. http://www.inout.gr/showthread.php?t=63807

6. http://sciencearchives.wordpress.com/2012/01/15/%CE%AD-%CE%AC-%CE%AF-%CE%AF-o/

7.http://tvxs.gr/news/paideia/summerhill-sxoleio-poy-oneireyesai-yparxei 
   Το συγκεκριμένο link είναι πολύ κατατοπιστικό για το σχολείο του Σάμμερχιλ και υπερκαλύπτει όλες τις άλλες πηγές. Θα σας φανεί εξαιρετικά χρήσιμο και ίσως να μη χρειαστεί να ανατρέξετε σε άλλες

Α' ΛΥΚΕΙΟΥ σχ. ετος 2013-14

Α'  ΛΥΚΕΙΟΥ  ΣΧ. ΕΤΟΣ 2013-14, ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ :
Το χιούμορ στο σχολικό βιβλίο
Η ανάρτηση του παρακάτω υλικού, αφορά στην ερευνητική εργασία με θέμα  Το χιούμορ στο σχολικό βιβλίο , για χρήση των μαθητών

 1. Το συγκεκριμένο link αφορά συλλογή χρονογραφημάτων της Έλενας Ακρίτα στην εφημερίδα 
     Τα Νέα     
  )http://www.tanea.gr/editors/editorpage/?edid=8788

2. Τα παρακάτω χιουμοριστικά αποφθέγματα προέρχονται από το βιβλίο του Ν. Χανιωτάκη: To χιούμορ στη διδασκαλία, εκδ. ελληνικά γράμματα, με σκοπό η παράθεσή τους να βοηθήσει τους μαθητές στην ερευνητική τους εργασία
- Δάσκαλος : Θα ησυχάσετε επιτέλους ή θα με αναγκάσετε να βάλω ωτοασπίδες ;
- Η αποταμίευση είναι πολύ ωραίο πράγμα , ειδικά αν το'χουν κάνει οι γονείς σου για σένα W.Churchill
- Το έντυπο δε θα πεθάνει ποτέ εφόσον κανείς δεν μπορεί να σκοτώσει μία μύγα με ένα laptop
-Είχε κατά διαστήματα στιγμές σιωπής που έκαναν τη συζήτηση ευχάριστη
- Όταν είδε ο Διογένης έναν αδέξιο, στάθηκε μπροστά του λέγοντας: Είναι ο μόνος τρόπος για να μη με χτυπήσει
- Δεν επέτρεψα ποτέ στο σχολείο να αναμιχθεί στη μόρφωσή μου  Mark Twain
- Οι πραγματικοί ήρωες στο μάθημα της Ιστορίας είναι οι μαθητές
-Είπα στο δάσκαλό μου ότι έσπασα το πόδι μου σε δύο μέρη και μου είπε να πάψω να πηγαίνω σε αυτά τα μέρη
-Να είστε καλοί με τα παιδιά σας, γιατί αυτοί θα επιλέξουν το γηροκομείο σας !
- Δάσκαλος: σε τιμωρώ να βγεις από την τάξη
   Μαθητής : και εγώ σας τιμωρώ όλους να μείνετε στην τάξη
- Αν είχα μόνο μια μέρα να ζήσω , θα την περνούσα στην τάξη γιατί θα μου φαινόταν ατέλειωτη
- Δάσκαλος  έχεις εφτά πορτοκάλια, δίνεις τα τρία και τρως τα τέσσερα. Τί σου μένει
   Μαθητής  μια ξινίλα !
-Όσο υπάρχουν εξετάσεις , η πρωινή προσευχή είναι αναγκαία στα σχολεία
- Τα πτυχία copies κτώνται
- Τ προβλήματά μου άρχισαν από νωρίς. Από μικρός πήγα σε σχολείο για δασκάλους με ειδικές ανάγκες    Woody Allen



3. Πολύ σημαντική πηγή πληροφοριών για την συγκεκριμένη ερευνητική εργασία είναι η θεματική ενότητα για το χρονογράφημα στο βιβλίο της Έκφρασης- Έκθεσηςς

4. Τα πακάτω links , αφορούν σε πηγές για την υλοποίηση της ερευνητικής εργασίας
44
   4http://www.pek.org.cy/Proceedings_2008/pdf/i6.pdf
   
   
     http://11kai.blogspot.gr/2012/09/blog-post_1902.html


http://invenio.lib.auth.gr/record/131358/files/GRI-2013-10108.pdf


http://www.aristoteleio.gr/aretes%20tou%20kalou%20kathhghth.htm



http://www.slideshare.net/Metaxoula/ss-25969633


http://www.schools.ac.cy/eyliko/mesi/Themata/logotechnia/didaktika_senaria/chioumor_senario.pdf



5. Tο παρακάτω link αφορά σε βιβλίο με ηλεκτρονική μορφή του μεγάλου χρονογράφου Φρέντυ  Γερμανού
http://it.scribd.com/doc/39644122/%CE%BF-%CE%B5%CF%87%CE%B8%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CF%80%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%86%CF%81%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%85-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%82



4

Συνέντευξη Κ. Τσουκαλά

Εδώ παραθέτω μερικά ενδιαφέροντα αποσπάσματα από συνέντευξη του Κ. Τσουκαλά στην εφημερίδα ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ  ( 11/10/2011)  με τίτλο  Η απόγνωση οδηγεί στη βία

Η κοινωνία διαλυμένη, ο εθνικός πλούτος στους δανειστές, η  πολιτική απαξιωμένη, μια κοινωνία σε κατάθλιψη. Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους, κύριε Καθηγητά;

Βέβαια είμαστε σε κατάθλιψη, ο καθένας ζει τη δική του κατάθλιψη. Από εκεί και πέρα ο κάθε άνθρωπος προσπαθεί να επιβιώσει όπως μπορεί και δεν νομίζω ότι ελπίζουμε- από κοινού και καθένας χωριστά- σε καλά πράγματα στο άμεσο μέλλον.

Έχετε πει ότι «μόνο  η πολιτική θα μπορούσε να είναι η όποια αντίδραση στην κατίσχυση των αγορών». Όμως, είναι κοινή διαπίστωση ότι δεν υπάρχουν εμπνευσμένοι ηγέτες. Τι μπορεί να στείλει τους Αττίλες (αγορές) στον πάγκο τους;

Κάθε εποχή έχει τους ηγέτες που της αρμόζει. Όμως, δεν είναι η έλλειψη καταλλήλων ηγετών που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Είναι εξαιρετικά δύσκολο για οποιαδήποτε ηγεσία να πάρει ριζικές αποφάσεις αυτόνομες. Με τους όρους αυτούς, λοιπόν, είτε εμπνευσμένοι ηγέτες κουτσουρεύουν ή λησμονούν την έμπνευσή τους είτε κάνουν τη δουλειά αυτή άνθρωποι που δεν έχουν έμπνευση, όραμα και ικανότητες. Το ίδιο είναι. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία δέκα, είκοσι χρόνια στην Ευρώπη δεν υπάρχουν ηγέτες που να μπορούν να πάρουν πολιτικές αποφάσεις, οι οποίες να αντιστοιχούν σε αυτά που λέγανε, που είχαν ονειρευτεί. Και δεν είναι ουδόλως τυχαίο ότι ο πιο «χαρισματικός» ηγέτης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο Μπερλουσκόνι, ο πιο αναξιόπιστος, ο πιο διεφθαρμένος και ο πιο θεατρίνος. Η ποιότητα και το βεληνεκές των Ευρωπαϊκών  πολιτικών ηγεσιών είναι   αποτέλεσμα της αδυναμίας της Ευρώπης να αρθρώσει ένα συντονισμένο, κεντρικό, ενιαίο λόγο.

Υπάρχει εμφύλιος εκεί έξω στην κοινωνία. Όλοι είναι εναντίων όλων.

Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας συστηματικής  χειραγώγησης .Τον τελευταίο καιρό,  όλα τα ΜΜΕ και οι περισσότεροι εκφραστές των κλασικών πολιτικών δυνάμεων, επιχειρούν  να ορθώσουν τη μια κοινωνική κατηγορία απέναντι στην άλλη. Αυτό που λένε σήμερα ότι ο ιδιωτικός τομέας αδικείται από τον δημόσιο, ή το αντίστροφο,  είναι ψευδές. Ξέρετε, η μιζέρια και το άγχος χτυπάνε εξίσου και το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Επομένως, όλα αυτά είναι  τεχνικά αστεία, πολιτικώς κωμικά αλλά δυστυχώς πολύ επικίνδυνα. Αυτή η επιχείρηση κατακερματισμού  των συλλογικών φορέων και των κοινωνικών κατηγοριών έχει σαν αποτέλεσμα την απαρχή μιας γενικότερης κοινωνικής δυσπιστίας της μιας κοινωνικής κατηγορίας απέναντι στην άλλη, η οποία –όχι ότι επιτυγχάνεται - αλλά σε μεγάλο βαθμό διαπερνά τον κοινωνικό ιστό. Μην ξεχνάτε ότι πριν τριάντα μόλις χρόνια όλοι μιλούσαν για τον κορπορατισμό και την συντεχνιακή οργάνωση ως ιδεώδη μορφή θεσμικής επίλυσης των κοινωνικών αντιθέσεων. Ο 21^ος αιώνας, έλεγαν, ότι θα είναι ο αιώνας του κορπορατισμού. Αυτή τη στιγμή οποιαδήποτε προσπάθεια προώθησης συλλογικών συμφερόντων θεωρείται απαράδεκτη και ο κορπορατισμός, από μέθοδος αντιμετώπισης του κοινωνικού προβλήματος, γίνεται ανάθεμα και  το ίδιο γίνεται και με τον συνδικαλισμό, αφού τα συνδικάτα θεωρούνται κατάλοιπα μιας άλλης εποχής. Επομένως, αυτό που κάποτε ονομαζόταν  «κοινωνική και ταξική πάλη» σήμερα καταλήγει να θεωρείται  νοσηρό κοινωνικό φαινόμενο. Και οι συντεχνίες μεταμορφώνονται σε αποδιοπομπαίο τράγο.

Πώς μπορεί ο άνθρωπος να αμυνθεί απέναντι στην εξουσία; Η τέχνη είναι μια μορφή αντίστασης;

Η τέχνη, όταν δεν μπαίνει στα κυκλώματα του εμπορίου, είναι μια προσωπική απάντηση του καλλιτέχνη απέναντι στην αγωνία του κόσμου και του εαυτού του. Και επειδή απευθύνεται στους άλλους είναι και κοινωνικό φαινόμενο. Μ’ αυτήν την έννοια η σημασία της τέχνης είναι ανυπέρβλητη και θα έλεγα ότι η μεγάλη  τέχνη στις περισσότερες περιπτώσεις- είτε το θέλει είτε όχι, είτε το ξέρει είτε όχι- επιχειρεί να απαντήσει στα μεγάλα προβλήματα της εποχής της.

Τί μπορεί να εμπνεύσει σήμερα την κοινωνία; Να ξαναδώσει στον Έλληνα την περηφάνια του;

Μα, φυσικά, η επάνοδος της ελπίδας. Όμως, η ελπίδα για ένα συλλογικό γίγνεσθαι δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο μέσα από την πολιτική με την ευρεία έννοια. Η επάνοδος της πολιτικής δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο τη στιγμή που αρχίζει να διαφαίνεται, έστω, αχνά, ένα συγκροτημένο κοινωνικό πρόταγμα, το οποίο να μας αφορά όλους. Αυτό, βλέπετε, είναι δύσκολο γιατί έχουμε διδαχτεί από το σχολείο και το περιβάλλον μας ότι «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Έτσι, είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον οποιονδήποτε θνητό να σκέπτεται με όρους συλλογικότητας. Εάν η ατομοκρατία και ο άκρατος κερδοσκοπικός ατομικισμός έχουν ήδη εγκατασταθεί  στο επίκεντρο της ανθρωπότητας από τον 18^ο αιώνα, σήμερα, είναι καταλυτική η γενίκευση του φαινομένου για έναν ακόμη λόγο: έχουν εξαφανιστεί όλες οι κανονιστικές δεσμεύσεις, που εξακολουθούσαν να τιθασεύουν το άτομο και να το οδηγούν σε  μια κατεύθυνση όπου θα έπρεπε τουλάχιστον  να σέβεται τα «χρηστά ήθη». Να μην υποκύπτει συνεχώς στην ατομική προσπάθεια να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του, κάτι που γίνεται όλο και πιο συχνά σήμερα. Ακόμη και στα προγράμματα των σχολείων η παλαιά «χρηστομάθεια» την οποία όλοι κοροϊδεύαμε –ήταν μια ηθικολογία της κακιάς συμφοράς- έχει αντικατασταθεί από έναν εργαλειακό πραγματισμό. «Μάθε για να είσαι ανταγωνιστικός, για να είσαι καλύτερος από το συμφοιτητή σου, μάθε για να γίνεις πιο ασφαλής μέσα στο χάος της ελεύθερης αγοράς που μας περιστοιχίζει». Ξέρετε, αυτή η συστηματική χειραγώγηση των ανθρώπων εξ απαλών ονύχων, πριν ακόμη πάνε στο σχολείο, τους μαθαίνει να είναι ανταγωνιστικοί, αδιάφοροι σε οποιαδήποτε αξία, με μόνο στόχο την εκκόλαψη προσωπικοτήτων που είναι κατάλληλες  να μεγιστοποιήσουν τα προσόντα τους μέσα στην αγορά εργασίας. Αυτό και μόνο δείχνει τη δυσκολία να φτιαχτεί μια συλλογικότητα και την ανάγκη  να ξαναβρούμε πράγματα τα οποία έχουμε αρχίσει να ξεχνάμε

Σαν πρώτη ανάρτηση επέλεξα την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του καθηγητή Kοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνου Τσουκαλά!

https://www.youtube.com/watch?v=C01W4P4LQQQ